Als je een beperking hebt, krijg je vaak te maken met vooroordelen over je talenten, capaciteiten en mogelijkheden. Drie veelvoorkomende opmerkingen, en manieren waarop jij effectief kunt reageren.
“Je ziet er niet [gehandicapt/chronisch ziek] uit”
Jouw reactie: “Ik snap niet wat je bedoelt. Kun je dat uitleggen?”
Waarom dit werkt: Je dwingt de ander zijn eigen gedachtegang uit te leggen. De opmerking zegt niets over jou, maar alles over het stereotype beeld dat de ander heeft van hoe een beperking eruit hoort te zien. Door te vragen wat de ander met de opmerking bedoelt, dwing je diegene zijn eigen gedachtegang uit te leggen.
“Ik heb echt bewondering en respect dat jij hier ook werkt”
Jouw reactie: “Dankjewel! Ik bewonder ook dat jij hier werkt! Ik bedoel maar: op de fiets naar het werk komen, zélfs als het regent. Ik vind dat heel inspirerend, [naam persoon]!”
Waarom dit werkt: Door de situatie uit te vergroten, hou je een spiegel voor en gebruik je humor om te laten zien dat dit een gekke opmerking is. Deze opmerking suggereert dat je een held bent omdat je, ondanks je beperking, meedoet aan alledaagse dingen. Hierdoor worden mensen met een beperking onnodig apart gezet van de rest van de maatschappij.
“Zou je die promotie naar senior wel willen? Daarvoor moet je 40 uur werken. Kun je dat wel?”
Jouw reactie: “Fijn dat mijn gezondheid voorop staat. Door mijn [beperking/chronische ziekte] is dat inderdaad een uitdaging. Deze barrière legt de verantwoordelijkheid bij mijn beperking, terwijl die eigenlijk ligt bij hoe we de functie en het systeem hebben ingericht. Hoe staat dat urencriterium in verhouding tot de kennis en ervaring die ik meebreng? Kunnen we samen kijken hoe we dit kunnen oplossen?”
Waarom dit werkt: Je legt de verantwoordelijkheid terug waar die hoort: bij hoe het systeem is ingericht, niet bij jouw beperking. En je nodigt de ander uit om samen een oplossing te vinden, in plaats van alleen een probleem te benoemen.
Het zegt iets over hun perspectief, niet over jouw talent
Opmerkingen zoals deze zeggen niets over jouw talent of beperking, ze zeggen vooral iets over het perspectief van de ander. Jouw beperking beperkt je niet, de toegankelijkheid van onze arbeidsmarkt wel. En het gesprek daarover aangaan is de eerste stap naar een arbeidsmarkt waarin talenten benut kunnen worden. Want jij brengt talent niet ondanks je beperking, maar dankzij wie je bent.