Herken je dit? Je zegt dat een opmerking je raakt. De reactie is: “Het was maar een grapje.”
Daarmee is het gesprek afgekapt. Jij blijft achter met twijfel: of je het wel goed hebt gehoord. Of het niet toch een grapje was. Misschien ben je inderdaad wel te gevoelig. De ander bedoelde het vast niet zo. Je zelfvertrouwen neemt af, terwijl de eigenwaarde van de ander intact blijft.
Wat micro-invalidatie is
Misschien is dit wel de meest voorkomende opmerking die mensen met een multiculturele achtergrond horen. Het is een vorm van micro-invalidatie: een opmerking die jouw gevoel, ervaring of identiteit ongeldig verklaart. Voor de ander is het veilig: hij of zij wordt niet geconfronteerd met jouw gevoel en hoeft zich niet te verantwoorden voor zijn woorden. Daarmee wordt niet alleen jouw ervaring gebagatelliseerd, maar ook de verantwoordelijkheid volledig bij jou gelegd.
Een gesprek hierover? Niet mogelijk. Want het ligt aan jou. Jij bent te gevoelig. Jij hoort iets dat niet zo bedoeld is. Het was maar een grapje, en het is jouw schuld dat je die niet begrijpt.
Het ligt niet aan jou
Het was geen grapje. En je bent niet te gevoelig. Wat je voelt, klopt. De opmerking van de ander is schadelijk, en vaak een strategie om zich niet te hoeven verantwoorden voor zijn gedrag. Als je wilt reageren, kun je zeggen: “Ik kan er niet om lachen. Voor mij voelde het niet als een grapje.” Daarmee leg je de verantwoordelijkheid terug.
Jouw gevoel doet ertoe. Ook zonder dat de ander dat erkent.